Wonden bij paarden

Hoezo?

Verwondingen bij paarden komen vaak voor. Dit wordt veroorzaakt door het feit dat een paard wil vluchten op het moment dat er “gevaar” dreigt. Nu het paard vrijwel niet meer in het wild leeft maar in stallen en afgerasterde weilanden, is de uiting van dit instinctieve vluchtgedrag sterk beperkt. Hierdoor, en door het gebruik van het paard in allerlei in feite onnatuurlijke situaties gebeuren regelmatig ongelukken waarbij verwondingen ontstaan.

Wat is het probleem

De behandeling van traumatische wonden is afhankelijk van een aantal aspecten. Hechten van dit soort wonden verdient de voorkeur omdat hechten in principe leidt tot de snelste, en cosmetisch gezien de mooiste genezing. Helaas genezen verwondingen bij paarden relatief slecht ten opzichte van andere diersoorten en de mens. Gehechte wonden springen vaak gedeeltelijk of geheel open (1) waarna ze als open wond moeten genezen (genezing per secundam). Daarnaast kunnen lang niet alle traumatische wonden gehecht worden, bijvoorbeeld omdat er weefsel ontbreekt of omdat de wonden te vies en gerafeld zijn (2). In die gevallen zal er een uitgestelde sluiting (delayed closure) plaatsvinden of wondgenezing per secundam optreden.

1) Gehechte wond op de elleboog die opengesprongen is           2) Een vieze beenwond die niet zomaar gehecht kan worden

De genezing van een open wond (wondgenezing per secundam, 3) bij het paard is zeer traag en complicaties treden veelvuldig op, zoals een chronische ontsteking (4), de vorming van wild vlees (hypergranulatie, 5), het afstoten van afgestorven botschillen (sequesters, 6), en het woekeren van littekens (hypertrofische littekens of keloiden, 7). Deze complicaties worden met name gezien als de verwondingen zich aan de benen bevinden, wat meestal het geval is. Opvallend genoeg genezen wonden aan de romp veel voorspoediger dan beenwonden. Het trage genezingsproces en het optreden van complicaties leiden ertoe dat een aanzienlijk aantal dieren als gevolg van verwondingen een dik been, en/of lelijke littekens, of een niet genezende wond overhoudt en kreupel blijft, en vervolgens niet meer bruikbaar is voor de sport of fokkerij. Dit resulteert in een verlies van goede paarden, relatief hoge behandelingskosten, maar bovenal ook tot een verlies aan welzijn voor dier en eigenaar.

3)                                                4)

5)  6)  7)

3) Wond op de sprong die als open wond (per secundam) moet genezen

4) Een voorbeeld van chronische ontsteking

5) Een extreem voorbeeld van wild vlees vorming (hypergranulatie)

6) Beenwond waarbij een afgestorven botschil (sequester) verwijderd wordt

7) Slecht genezende wond; bovenin de foto is een littekenwoekering (hypertrofisch litteken) te zien; meer naar onderen aan de randen ook, terwijl daarbinnen een niet genezend (indolent) centrum aanwezig is

Rol van Woumarec

Wondbehandeling bij het paard is een specialistische aangelegenheid. Woumarec kan de behandelend dierenarts adviseren, bijvoorbeeld in geval van complicaties. De specialist, Jacintha Wilmink, kan ook op locatie komen voor onderzoek en behandeling van een wond. Specialistische operaties kunnen afgesproken worden, zoals een delayed closure, een huidtransplantatie, of een plastisch chirurgische wondcorrectie. Afhankelijk van de wond worden deze ingrepen soms gecombineerd.